Phân tích khổ thơ thứ ba trong bài thơ Viếng lăng Bác của Viễn Phương

Khổ thơ thứ ba là cảm xúc của tác giả khi bước vào lăng và đứng trước hài cốt của người chú. Bao nhiêu tình cảm ấp ủ bấy lâu nay, nên khi nhìn thấy bóng dáng thân thương của cô chú, tôi lại thấy mình thổn thức. Hình ảnh chú tiểu nằm trong lăng được thể hiện thật xúc động qua hai câu thơ:

Bác nằm trong lăng ngủ yên

Ở giữa vầng trăng sáng dịu

Câu thơ gợi lên không gian tĩnh lặng, trang nghiêm, ánh sáng dịu dàng và hình ảnh đẹp của Bác, với tình cảm, nhà thơ thấy Bác đang ngủ say trong giấc ngủ êm đềm giữa thiên nhiên tươi đẹp và thơ mộng, Bác luôn ở bên chúng ta, như lời nhà thơ Hải Như đã viết:

Cả đời này bạn đã ngủ ngon chưa?

Bây giờ khi Bác ngủ chúng tôi canh giấc ngủ

(Chúng em ngắm Bác nằm ngủ nhé Bác Hồ)

“Vầng trăng sáng dịu” là ánh sáng của tình yêu thương, như đưa chú vào giấc ngủ. Giấc ngủ của cô chú là giấc ngủ yêu thương. Nhà thơ Phạm Ngọc Cảnh cũng viết:

Vào lăng Bác, tôi vừa chợp mắt.

Giống như sau mỗi công việc.

Trăng, trăng biết điều đó

Như vậy trăng đi nhẹ nhàng.

(Moonrise)

Hình ảnh vầng trăng êm dịu còn gợi cho ta tâm hồn trong sáng cao đẹp và những vần thơ chan chứa ánh trăng của Bác.

Xem thêm: Phân tích tư tưởng nhân nghĩa trong Bình Ngô Đại Cáo của Nguyễn Trãi

Lúc này, cảm giác ngưỡng mộ dường như mất dần để nhường chỗ cho sự xót xa không thể kiểm soát:

Tôi luôn biết bầu trời xanh là mãi mãi

Nhưng sao phải nghe nhịp đập của trái tim mình!

“Trời xanh” cũng như “mặt trời”, “mặt trăng” là hình ảnh của vũ trụ vĩ đại và vĩnh hằng, là hình ảnh ẩn dụ sâu xa gợi lên suy tư về cái cao siêu, vĩ đại, vĩnh hằng, vĩnh hằng trên thế gian. Bác mãi mãi với sông núi đất nước, muôn đời như trời xanh (Bác sống như trời đất ta ở Tố Hữu). Anh hóa thân vào thiên nhiên, đất nước, dân tộc. Sự nghiệp của ông là bất tử. Mặc dù họ vẫn tin ông, nhưng cảm xúc của họ không chấp nhận sự mất mát thực sự và trái tim của họ vẫn đau khi nghĩ rằng người chú đã không còn nữa. Nỗi xót xa được thể hiện một cách cụ thể, trực tiếp: “Sao lòng cứ nhói đau. Đó là nỗi đau vô hạn, một nỗi xót thương rất thực, không có lý do gì có thể nguôi ngoai. C là nỗi niềm của con em. đã về muộn với hài cốt của cha tôi.